Zhang Yimou

[dilos]

Zhang Yimou 1951 yılında Çin'in kuzeybatısındaki Shanxi bölgesinde, Xian'da doğdu.
Bu bölgedeki folklorik temalardan en önemli yeri tutan kırmızı renk bir zaman sonra Zhang'in dünyasında da önemli bir yer tutacaktı.
Aile bireylerinin çinli nasyonalist partisi Kuomintang bağlantılarından ve babasının nasyonalist lider Chiang Kai-shenk'in ordusunun binbaşısı olmasından, erken yaşlarda genel Çin toplumunda pek sevgi ile karşılanan bir çocukluk geçirmedi.
1966 yılında Çin kültür devrimi meydana geldiğinde Zhang Yimou da diğer yaşıtı gençler gibi, belki de en verimli çağlarında koşulsuz çalışmaya kamplara gönderildi.
İlk görev yeri bir çiftlikti. Daha sonraki yedi yıl ise bir pamuk tekstil değirmeninde çalıştı - ki ileride yaratacağı dünyasında burası da etkin olacak idi.
Zhang Yimou kültür devriminin buhranlı zamanlarında kendisini mutlu hissedecek bir hobi buldu fotoğraf.
Bu estetiği yüksek hobiyi daha ileri göturüp, her anlamıyla bir hayat felsefesine dönüştürdü. Tamı tamına 10 yıl süren ve gerçekten birçok genci sömüren kültür devriminin bitimiyle, Pekin Film Akademisi yeniden faaliyete geçti.
Eğitimine zorunlu olarak ara veren birçok genç de Film Akademisine giriş için başvuruda bulundu.
Kültür Devriminin zor şartları ile dünyaya, hayata ve en önemlisi Çin Halk Cumhuriyetine karşı fikirleri ve hisleri yeniden şekillenen bu sinema sevdalısı gençler, Çin sinema tarihinin en önemli dönemlerinden birine imza atmak için ilk adımlarını atıyorlardı.
O gençler mezun olduklarında, beşinci jenerasyon Çin sinemacılarını oluşturacaklardı ve Zhang Yimou da bu beşinci jenerasyonun en önemli isimlerinden biri olacaktı. ,Kültür Devrimi sırasında çiftçi, çoban ve dokuma işçisi olarak çalıştı. Ödüller kazandığı fotoğrafçılık uğraşısının ardından 1978 yılında yeniden açılan Pekin Film Akademisine başladı.
1978 - 1982 yılları arasında sinema eğitimi gördükten sonra
Zhang Junzhau tarafından yönetilen The One and The Eight,
Chen Kaige tarafından yönetilen Yellow Earth ve The Pig Parade,
Wu Tianming tarafından yönetilen The Old Well filmlerinin görüntü yönetmeni olarak çalıştı.

İlk yönetmenlik çalışması 1988 yapımı Red Sorghum- Kızıl Darı Tarlaları'dır.
Daha sonra uzun süreli sevgilisi olacak Gong Li'nin başrolü oynadığı
IMG]http://i51.tinypic.com/4pt3yt.jpg[/IMG]
Gong Li
Kızıl Mısır Tarlaları'nda Zhang Yimou bilinen sinema stilini izleyiciye gösteriyordu. Hikayenin merkezinde bir kadın karakter, kırmızı estetik renkler ve simetri.
Zhang'in memleketi Xian'da geçen film batıda fazlası ile ilgiyle karşılandı. Hikâye Çin'in feodal adetlerini eleştiriyordu.bu jenerasyon yönetmenler aksiyon sinemasına hâkim değillerdi.
Onlar daha kişisel ve yalın hikâyeli estetik filmlerden etkilenmişlerdi ve söyleyecek çok şeyleri vardı.

1990 yılında yine Yang ile ortaklaşa çektikleri Ju dou'da Zhang,
Kültür Devrimi sırasında aşina olduğu pamuk değirmenine kamerasını çeviriyor ve Gong Li'nin yine merkezde yer alan performansı ile üçlü bir yasak aşkın arkaplanında feodalizm ve sistemi eleştirerek veriyordu.
Bu film Zhang'a batıda iyice isim sağladı. Ju dou Altın Palmiye ve Oscar'a aday gösterildi ve Zhang Yimou ismi batı dünyasında bilinmeye başlandı.

Üçüncü filmi Kırmızı Fenerler ile yine basitçe işleyerek dört kadının çekişmesini, sistemi ve feodalizmi eleştirerek verdi ve bu filmde de kırmızı renk ve simetri çok önplanda idi. Venedik'te en iyi yönetmen ödülünü, New York Film eleştirmenleri ödülünü ve BAFTA'yı kazandı. Zhang Yimao?nun bu filmi de Oscar'a aday gösterildi.

Qui Ju'nun Hikayesi filmi ile Gong Li haricinde tamamı amatör oyuncular kullanıp zaman zaman kameraları saklayıp Gong Li'yi normal halkın arasına kaynaştırarak bir cinema verite denemesinde bulundu.
Bu filmde Zhang Çin feodaliziminden çok, ülkenin çarpık sistemini eleştirdi. Bu kez komünistleri ters köşeye yatırıyordu. Bir kadının köydeki dramını, sistemi fütursuzca eleştirerek verdi ve Qui Ju'nun Hikâyesi Çinde sansürlendi.
Batıda ise Altın Arslan başta olmak üzere birçok ödülle karşılandı

90'lar biterken Zhang Yimou artık bir Çin sinemacısından çok bir dünya sanatçısına terfi etmek üzereydi.
Çin artık resmi olmasa da kapitalistti ve dünya çok değişmişti.
Dolayısla beşinci jenerasyonun pek bir anlamı da kalmamıştı.
Okulda dirsek çürüttüğü ve ilk olarak idealist cesur filmleri beraber yaptığı sinemacı arkadaşlarının birçoğu 2000'li yıllar ile birlikte başka sektörlere kaymaya başlamışlardı.
1999 yılında Zhang, Not One Less'i yaptı. Tamamen amatör oyuncular ile bir dağ köyünde ve İtalyan yeni gerçekçilerine selam çakarcasına yapılan bu film yine dünyada büyük ilgi gördü ve bol ödül kazandı. Bu film çok basit ama duygusaldı; biraz da oryantalistti. Birçok Çinli aydın ve doğu bilimci Zhang Yimou'yu da oryantalizim sömürücüsü olarak bu devirde eleştirmeye başladılar ama
Zhang Yimou kendini yenilemesini çok iyi biliyordu.
Not One Less'den sonra Evin Yolu-Way Home- filmi geldi.
Yine bir köy, mazlum bir kız ama bu kez profesyonel aktörler vardı.

Zhang Yimou'nun yanında ise artık Gong Li değil genç ve ileride dünya çapında bir yıldız olacak yeni sevgilisi Zhang Ziyi vardı.
Ustalığını her filmiyle ispat etmiş Yimou için artık Çin'in geleneksel dövüş sanatları filmlerine de el atma ve kendi tarzını oluşturma zamanı gelmişti..
ilk denemesi Hero dünya capında başarılı oldu,ardından Parıldayan Hançerler -House of the flying daggers-ve Altın Çiceğin Laneti -Curse Of the Golden Flower -geldi..



Zhang Yimou'nun tüm dünyada ses getiren son etkinliği Pekin Olimpiyatları için hazırladığı açılış gösterisi oldu..


Filmografi:
* Under a Hawtorn Tree(2010)-O ağacın Altı
* A Simple Noodle Story (2009)-Kadın silah ve erişte
* Beijing 2008 olimpiyat açılış töreni (2008) (TV)
* To Each His Own Cinema (2007)
* Curse of the Golden Flower (2006)-Altın Çiceğin laneti
* Qian li zou dan qi (2005)
"Riding Alone for Thousands of Miles" -
* House of Flying Daggers (2004)-Parıldayan Hancerler-
* Hero (2002)
* Happy Times (2000)
* Yi ge dou bu neng shao (1999)-Not One Less-
* The Road Home (1999)-Eve Dönüş-
* You hua hao hao shuo (1997)-Keep Cool-
* Lumière and Company (1995)
* Shanghai Triad (1995)
* To Live (1994)-Yaşamak
* Qiu Ju da guan si (1992-The Story ofQiu Ju-
* Raise the Red Lantern (1991)- Kırmızı Fener-
* Ju Dou (1990)-Ju-Dou
* Daihao meizhoubao (1989)-Puma Action-
* Hong gao liang (1987)-Red Shorgun-Kızıl Darı Tarlaları-

[tayroalmi]

şimdiye kadar 4 filmini izlemişim..diğer filmlerini de izlemeye çalışıcam
emeğine sağlık

[dilos]

teşekkürler Tayrocuğum
Sinemasını da ,tutkusunu da severim Zhang Yimou'nun

Yıllar önce Film festivalinde Kızıl Darı Tarlaları filmini Emek sinemasında izlediğimde yazıda sürekli bahsedilen iki şey beni de tüm salonu da çarpmıştı..
Lös denilen toprakların oluşturduğu Çin'e özgü toprak- doğa yapısı ve kırmızı renk..
Gelinin tahteravanı..gelinin ipekli kostümü..Çinde uğur,bereket,refah sembolü kırmızı renk ve yine tanımadığımız ama bizi oyunuyla hemen kendine bağlayan güzelim Gong Li..

Sonraki yıllarda Zhang Yimou'nun pek çok filmi festival programına girdi ve biz büyük perdede onun pek cok filmini izledik..
onun gibi görsellik takıntısı olan ,bir sahneyi çekmek için aylarca uğraşan bir yönetmeni perdede seyretmek filmlerinin gerçek değerini verebilmek açısından önemlidir..

Filmleri önceleri yalın hikayeler anlatırken daha sonra değişmiş tarihi dramalara, kılıçlı dövüşlü kendi tarzı olmayan filmlere de yönelmiş ve onlarda da cok başarılı olmuştu..
son aksiyonu ise o unutulmaz olimpiyat gösterisi..
anlatılmaz izlenir bir gösteri idi..

Zhang Yimou, Guilin bölgesinde seyrettiği ilk filmlerden birinin geçtiği yerde her şeyin değişmekte oldugunu görüp duruma el atmış ince salları üzerinde balıkcılık yapan köylüleri çalıştırıp kareografisini kendisinin yaptığı ve dekor olarak dağları ,nehri kullandığı
dev prodüksüyonda 2000 köylüyü iş sahibi yapmış bir tutku adamı da aynı zamanda..olimpiyat gösterisinin ona önerilmesi yıllarca filmlerini yasaklayan yönetimin özürü sayılabilir diye yorumlanmıştı ..
Zhang Yimou yıllarca davet edildiği festivallere yasaklı oldugu için gidememiş bir sanatcı idi..

Filmlerinde görmediğim çok az var..
sade küçük hikayelerini de abartıp dağı taşı Yimou usülü yeniden yarattığı filmlerini de cok beğenirim..
pek coğunu birden çok izledim ve yeni filmlerini heyecanla beklerim..

Görsel dünyası cok zengin ,her filminde unutulmayacak çok görüntünün zihnimde kaldığı özel bir yönetmendir benim için..

[Kunoichi]

Sadece 3 filmini izlediğim yönetmen.
Hero filmiyle tanıdım Parlayan Hançerler' de hayran kaldım çünkü senaryoda da katkısı var
İlk filmi Kızıl Darı Tarlaları' nı çok merak ediyorum.
En kısa zamanda izleyeceğim.

[dilos]

Kızıl Darı Tarlaları benim için cok özeldir çünkü o dönemde Çin filmi diye bir şey Türkiyede sinemalarda hiç oynamaz iken bu filmi film festivalinde Emek sinemasının dev perdesinde izlemiştik..

Filmin hemen başında bir gelin tahteravanı Heroda görülen o kumların arasında gider..gelini taşımaktan sıkılan taşıyıcılar eğlenmek için şarkı söylemeye başlar ve kızı sallaya sallaya dans ederler..
kızın midesi bulanır ve kırmızı perdeyi açar..en ennn..
perdede gördüğüm o kızı hiç unutmam Gong Li şahaneydi..
kendimizden geçmiştik Çin manzaralarında..
seyrettiğimizin Zhang Yimou olduğunu bilmiyorduk ama o filmi hiç unutmadım..
bir sonraki sene Raise the red lantern geldi o daha da iyiydi..

gösterişli filmleri kadar ufak filmleri de başarılı çok özel bir yönetmendir o tavsiye ederim..

[Kunoichi]

Sene 2012 hala Uzak Doğu filmlerini doyasıya göremiyoruz beyazperdede
Gong Li çok hoş bir kadın gerçekten !

Dikkatimi şu çekti, Yimou' nun film sayısı çoğu yönetmenlerden daha az.
Bence bu onun ne kadar ince eleyip sık dokuyan bir adam olduğu gösteriyor.
Evet her yönetmen elinden gelenin en iyisini yapar ama Yimou gerçekten başka bir boyutta bence

[dilos]

çoğu filmini büyük perdede seyredebildim çünkü film festivalinde mutlaka yer alır ustanın filmleri..
altın çiceğin laneti ve hero ise vizyona girdi sinemalarda
ilk gün gittim ikisine de
takip edince iyi kötü bir kaç film yakalanıyor ama bence de uzak doğu filmleri vizyona girmeli..

[Kunoichi]

Altın Çiçeğin Laneti ve Hero' nun vizyona girdiğini bilmiyordum.
Yinede yeterli değil. Sadece festivallerde olmamalı uzak doğu filmleri. Jackie Chan ve Jet Li' nin Forbidden Kingdom' ı gelmişti sinemalara nasıl sevinmiştim dedim artık belki yeni yapımları görürüz uzak doğu ile aynı anda bizim sinemalarda ama farkettim ki F. Kingdom' a uzak doğu filmi demek anlamsız. Hollywood eli değmiş bir yapım. Zaten o günden sonra Hollywood yapımlarına karşı çok seçici davranmaya başladım

[dilos]

Kunoichi Nickli Üyeden Alıntı

Altın Çiçeğin Laneti ve Hero' nun vizyona girdiğini bilmiyordum.
Yinede yeterli değil. Sadece festivallerde olmamalı uzak doğu filmleri. Jackie Chan ve Jet Li' nin Forbidden Kingdom' ı gelmişti sinemalara nasıl sevinmiştim dedim artık belki yeni yapımları görürüz uzak doğu ile aynı anda bizim sinemalarda ama farkettim ki F. Kingdom' a uzak doğu filmi demek anlamsız. Hollywood eli değmiş bir yapım. Zaten o günden sonra Hollywood yapımlarına karşı çok seçici davranmaya başladım

Forbidden Kingdom yine de sevimli bir film çünkü uzak doğu kültürünü sıradan bir batılı gençin rüyasına bağlıyor..Çin efsaneleri,Çin söylemleri filmde uçuşuyor hiç bilmeyende ilgi uyandırması açısından hoş bir şey..

[dilos]

* Happy Times (2000)
* Yi ge dou bu neng shao (1999)-Not One Less-
* The Road Home (1999)-Eve Dönüş-
* You hua hao hao shuo (1997)-Keep Cool-
* Lumière and Company (1995)
* Shanghai Triad (1995)
* To Live (1994)-Yaşamak

Çinden aldığım dvdlerle bu filmleri de seyrettim aradan geçen sürede..millet Çinden neler alırken ben dvd peşinde bayagı bir zaman geçirdim iyi ki geçirmişim..
böylece Zhang Yimou gibi hayranı olduğum bir yönetmenin nerdeyse tüm dvd koleksiyonuna sahip olabildim..

Yaşamak To Live geç keşfettiğim bir başyapıt oldu..The Road Home ve Not One Less de onun ilk zamanlardaki ufak filmlerinin en güzel örneklerinden..
Keep Cool bir komedi denemesi ve tarzının cok dışında bir film
Shanghai Triad da belli ki Gong Li ile aşklarının en ateşli yıllarından kalma çünkü ekran sürekli onun yüzüyle kaplı..

her dönemde anlattığı hikayelerin ortak bir yönü var merkezinde bir insanın dünyaya karşı duruşu,yaşadıkları,zamanın şartlarının onu nasıl etkilediğini anlatıyor ve bunu müthiş bir görsellikle yapıyor..
Çin doğasının en etkileyici manzaraları önünde onu etkilemiş yerlerde anlatıyor hikayelerini ve bu da onun filmlerini unutulmaz yapan şeylerin başında geliyor..

Red Shorgum mesela dev darılar ve löslü bej topraklarda
Keep Cool beton bir büyük şehirde her yer gri
The Road Home ufacık bir dağ köyünde
Riding Alone for Thousand Miles Himalaya dağlarının eteklerindeki o güzel köylerde..

Onun filmlerini seyretmek aynı zamanda bu dev antik ülkenin uzak köşelerini de tanımak demek ..